Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Antalya °C

İlham Aliyev, Brüksel’de İtalyan Il Sole 24 Ore gazetesine röportaj verdi

İlham Aliyev, Brüksel’de İtalyan Il Sole 24 Ore gazetesine röportaj verdi
REKLAM ALANI
19.12.2021
A+
A-

İlham Aliyev, Brüksel’de İtalyan Il Sole 24 Ore gazetesine röportaj verdi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev bugün Brüksel’e yaptığı çalışma ziyareti sırasında İtalyan Il Sole 24 Ore gazetesine bir röportaj verdi.

Muhabir: Öncelikle tanışma fırsatı verdiğiniz için teşekkür ederim. Azerbaycan’ı birçok kez ziyaret ettim, birçok seçim sırasında Azerbaycan’ı ziyaret ettim.

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev: En son ne zaman ziyaret ettiniz?

– En son bir buçuk yıl önce. Çok ilginç bir ülke ve büyük ilerleme kaydettiğinizi kabul ediyorum. Il Sole 24 Ore’nin Ortadoğu muhabiriyim. İtalya’nın en büyük siyasi gazetesidir.

-Biliyorum ki.

– İtirazınız yoksa, görüşme sırasında Azerbaycan’ın İtalya ile olan güçlü ilişkilerine de değinmek istiyorum.

-Evet, büyük bir zevkle.

-Ekonominin gelişimi. Bu çok ilginç bir konu. Uluslararası medya bence doğru dürüst haber yapmadı.

-Kabul etmek.

-İzninizle başlayalım. İlk sorum Dağlık Karabağ sorunuyla ilgili. Dün ilginç bir toplantı yaptınız. Yanılmıyorsam dün Ermenistan Başbakanı ve Sayın Charles Michel ile görüştünüz. Toplantı nasıldı ve bilmemiz gereken bir haber var mı?

– Önce Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Sayın Charles Michel ile görüştüm. Bir saat boyunca çok çeşitli konuları tartıştık. Tabii ki asıl odak noktası çatışma ve geçen yılki savaştan sonraki durumdu. Tabii ki, Avrupa Komisyonu’nun çabaları Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki ilişkileri normalleştirmeye yöneliktir. Avrupa Komisyonu’nun ve özellikle Sayın Michel’in çabalarını takdir ediyoruz. Bu yaz Azerbaycan ve Ermenistan’ı ziyaret etti. Bu ziyaretten bu yana sürekli iletişim halindeyiz ve durumun detaylarından haberdar. Kişisel katılımına değer veriyoruz.

Biz şimdiden çalışmalara başladık ve kurtarılmış topraklardan Ermenistan sınırına kadar olan demiryolu hattının 2023 yılı sonuna kadar hazır olması gerekiyor. Elbette Ermenistan’ın o zamana kadar ödevini yapacağını umuyoruz. Elbette başka konulara da değindik. Mayın temizleme konusu tarafımızca gündeme getirildi ve Başkan Michel, Azerbaycan’ın bu durumla başa çıkmasına yardım etme arzusunu dile getirdi. Savaştan sonra, yaklaşık 200 kişi kara mayınları nedeniyle öldü veya ciddi şekilde yaralandı. Ayrıca insani ve diğer birçok konuyu tartıştık. Bence çok verimli tartışmalar oldu. Çok memnun oldum. O zamana kadar Ermenistan ödevini yapacak. Elbette başka konulara da değindik. Mayın temizleme konusu tarafımızca gündeme getirildi ve Başkan Michel, Azerbaycan’ın bu durumla başa çıkmasına yardım etme arzusunu dile getirdi. Savaştan sonra, yaklaşık 200 kişi kara mayınları nedeniyle öldü veya ciddi şekilde yaralandı. Ayrıca insani ve diğer birçok konuyu tartıştık. Bence çok verimli tartışmalar oldu. Çok memnun oldum. O zamana kadar Ermenistan ödevini yapacak. Elbette başka konulara da değindik. Mayın temizleme konusu tarafımızca gündeme getirildi ve Başkan Michel, Azerbaycan’ın bu durumla başa çıkmasına yardım etme arzusunu dile getirdi. Savaştan sonra, yaklaşık 200 kişi kara mayınları nedeniyle öldü veya ciddi şekilde yaralandı. Ayrıca insani ve diğer birçok konuyu tartıştık. Bence çok verimli tartışmalar oldu. Çok memnun oldum. Savaştan sonra, yaklaşık 200 kişi kara mayınları nedeniyle öldü veya ciddi şekilde yaralandı. Ayrıca insani ve diğer birçok konuyu tartıştık. Bence çok verimli tartışmalar oldu. Çok memnun oldum. Savaştan sonra, yaklaşık 200 kişi kara mayınları nedeniyle öldü veya ciddi şekilde yaralandı. Ayrıca insani ve diğer birçok konuyu tartıştık. Bence çok verimli tartışmalar oldu. Çok memnun oldum.

-Bir fikir belirtmişsiniz ve aklıma böyle bir soru geldi. Avrupa Birliği geçtiğimiz günlerde Ermenistan için 2 milyar dolarlık bir destek paketi açıkladı. Ukrayna’ya yaklaşık 2 milyar dolar tahsis edilecek. Yanılmıyorsam Azerbaycan’a sadece 140 milyon euro tahsis edilecek. Yani arada büyük bir fark var. Bunun neden böyle olduğunu düşünüyorsun? Böyle bir karar nereden geliyor?

– Bunun neden böyle olduğunu söylemek zor. Çünkü bu soruyu cevaplamak için yeterli bilgiye sahip olmalıyım. Ben fikrimi ancak bu şekilde ifade edebilirim. Kesinlikle haklısın. Bu, birçok gözlemciyi şaşırtan ve Azerbaycan halkı için çok tatsız bir sürpriz olan bir gerçekti. Bir şeyi açıklığa kavuşturayım – Avrupa Komisyonu’nun Ermenistan’a sunacağı paketin hacmi 2,6 milyar dolar, Azerbaycan’a ise bahsettiğiniz gibi 140 milyon dolar. Yani, fark yaklaşık 20 kattır. Bu adil mi? Numara. Bu, her iki ülkenin de gerçek ihtiyaçlarını karşılıyor mu? Numara. Ermenistan’ın kurtarılmış topraklarda neden olduğu korkunç tahribatı bir yana bıraksak bile, her iki ülkenin nüfusuna baktığımızda aradaki farkın 5 kattan fazla olduğunu görüyoruz – Azerbaycan’ın nüfusu 10 milyon, Ermenistan’da – 2 milyon. Dışında, İşgal yıllarında Lübnan’a eşit alanlar tamamen yok edildi. Bugün yabancı vatandaşlar ve gazeteciler bu bölgeleri ziyaret ettiklerinde tahribatın boyutunu kendi gözleriyle görüyorlar. Aynı zamanda orada yaklaşık 1 milyon mayın gömülü olduğunu tahmin ediyoruz. Mayınları temizleme süreci çok pahalı ve zaman alıcıdır. Ermenistan’da yıkım yok. Bu ülke işgal edilmedi, işgalci oldu. Ermeni ekonomisi bu devasa paketi fiziki olarak bile kaldıramıyor. Bu çok şaşırtıcı ve bu paketin açıklanmasından sonra, Başkan Michel’in bu yaz Azerbaycan ziyaretinden sonra sürekli bu konuyu tartışıyoruz. Yaklaşımın ortak standartlara dayanmasını istiyoruz. Adalet istiyoruz ve tabii ki Azerbaycan’a da aynı şartlar ve aynı miktarda para verilmesini istiyoruz.

– Sayın Başkan, kesinlikle haklısınız. Mayın temizleme çok hassas, önemli ve stratejik bir faaliyettir. Azerbaycanlılar gerçekten kurtarılmış topraklara dönmek ve yerleşmek istiyorlarsa, o topraklar güvence altına alınmalıdır. Bu yüzden şaşırdım. Mayın temizleme gibi hassas bir konunun Avrupa Birliği’ni daha erken harekete geçmeye zorlamamasına şaşırdınız mı?

-Bilmiyorum. Bu konuları defalarca gündeme getirdim ve dün Sayın Michel ile yaptığım görüşmede Avrupa Komisyonu’nun Azerbaycan’daki mayın temizleme sürecini kendi fonlarıyla finanse etmeyi düşünmesini bile önerdim. Onlara parayı bize vermemelerini, Avrupa mayın temizleme şirketlerine maddi yardımda bulunmalarını, böylece Azerbaycan’a gelip çalışmaya başlamalarını söyledim. Çünkü Azerbaycan’ın bunu kısa sürede yapması fiziki olarak imkansızdır. Ayrıca bu çok pahalı bir iş ve mayınlar temizlenmezse insanların dönüşünü sağlayamayacağımız konusunda kesinlikle haklısınız. Neredeyse 30 yıldır bunu bekliyorlar. Şu anda, mayınlardan temizlenen alanlarda büyük çaplı restorasyon çalışmaları başladı, ancak başka bir yerde değil. Yani geri dönen insanlar ciddi sorunlarla karşı karşıya kalacak ve hayati tehlike arz edecek. Böylece, Temaslarımızda bunun açıklığa kavuşturulacağını umuyorum. Elbette ihtiyaçlarımız mayın temizliği ile sınırlı değil. Her şey yok edilir. Orada şehir veya köy yok – tamamen yok edildiler. Bizim tutumumuz, Ermenistan’a bağış veya borç olsun, mali katkı düzeyinin Azerbaycan’dakiyle aynı olması gerektiğidir.

– Avrupa Birliği burada biraz temkinli olabilir mi? Çünkü bazı haberlere göre insan hakları ve basın özgürlüğü alanında Azerbaycan’da hala bazı sorunlar var mı? Azerbaycan bugüne kadar gelişti ve bu sürecin zaman aldığını herkes biliyor. Bu sorunun bu etkinliği geciktirebileceğini düşünüyor musunuz?

-Hayır, öyle olduğunu sanmıyorum. Her şeyden önce, artık Avrupa kurumlarında insan hakları ve medya özgürlüğü sorununun abartıldığına dair daha net bir fikir var. Azerbaycan’da medya üzerinde herhangi bir kısıtlama olmadığı için ücretsiz internetimiz var ve sansür yok. Azerbaycan nüfusunun yüzde 80’inden fazlası İnternet kullanıcısı ve medyayı kısıtlamak ve ücretsiz internete sahip olmak imkansız. Aynı şey insan hakları için de geçerli. Tüm insan hakları korunmaktadır ve bugün Azerbaycan yıllar önce karşılaştığı eleştirilere maruz kalmamaktadır. Çünkü öncelikle Avrupalı ​​ortaklarımızı bilgilerinin büyük ölçüde yanlış senaryoya dayandığına ikna etmeyi başardık ve büyük çaplı siyasi ve ekonomik reformları hayata geçirdik. İkincisi, özüne dikkat edersen, göreceksin ki Ermenistan’da insan hakları ve siyasi özgürlükler büyük ölçüde ihlal edilmektedir. Örneğin, birçok siyasi parti temsilcisi hapse atılıyor. Önde gelen siyasi partilerin liderleri hakkında cezai takibat başlatıldı. Ermenistan’daki baskılara karşı kamuoyunda büyük bir hoşnutsuzluk var ve tüm bunlar apaçık gerçekler. Ancak Ermenistan’ın kalıcı bir şemsiyesi var ve orada ne olursa olsun demokrasi olarak kabul ediliyor. Bir nevi çifte standart…

-Üzgünüm. Bir soru daha. Çok açık olabilir miyim?

-Evet tabi ki.

– Birinci savaş sırasında Ermeni silahlı kuvvetlerinin işgal ettiği topraklara geri döndünüz. Yaklaşık 15 yıllık müzakerelerde bu sonuca ulaşamadınız. Sorum şu: Geçmişte Minsk Grubu’nun faaliyetleri gayri resmi olarak statükoya yönelikmiş, sadece barışı korumaya yönelikmiş gibi görünüyordu. Bu belki de Rusya’nın yararınaydı, böylece işler böyle devam ederken bir rol oynayabilirdi. Minsk Grubu’nun rolü hakkında görüşleriniz nelerdir? Çünkü siz kendiniz şüpheciydiniz ve hatta bu grubun faaliyetleri hakkında hayal kırıklığına uğradınız.

-İlk növbədə, demək istərdim ki, Minsk qrupu ATƏT-in mandatına əsasən, 1992-ci ildən münaqişəni həll etməyə məcbur idi. Onlar ötən il noyabrın sonunadək, biz 44 gün ərzində əraziləri azad edənə kimi 28 il ərzində fəaliyyət göstərdilər. Mənim Minsk qrupunun fəaliyyəti ilə bağlı fikrim Azərbaycan xalqının fikrindən fərqlənmir. Bu, uğursuzluq idi. Biz həqiqəti deməliyik. Məsələnin gün işığı kimi aydın olduğu halda, biz siyasi korrektlik naminə bunun əksini söyləyə bilmərik. Əgər Minsk qrupunun həmsədrləri – dünyanın aparıcı ölkələri, Təhlükəsizlik Şurasının 5 daimi üzvündən 3-ü, 3 nüvə dövləti, dünyanın ən güclü ölkələri Ermənistanın işğalına son qoya bilmədilərsə və ya bunu etmək istəmədilərsə, bu, o deməkdir ki, onların fəaliyyəti uğursuz idi. Onlar 28 il fəaliyyət göstərdilər. Təsəvvür edirsiniz?

-Sizi böldüğüm için özür dilerim. Madrid ilkeleriyle başlayalım. Ama bu uzun bir zaman.

-Evet, Madrid İlkeleri 10 yıl önceydi. 1992 yılında faaliyete başladılar. Bahsettiğim önde gelen üç ülke birkaç yıl sonra eşbaşkan oldu. Ancak her durumda, 20 yıldan fazla bir süredir faaliyet gösteriyorlar ve sonuç sıfırdı. Ama neden? Belki de bahsettiğiniz gibi statüko onlar için kabul edilebilir olduğundandır. Bununla birlikte, belirli aşamalarda, hatta Minsk Grubu eşbaşkanları düzeyinde bile statükonun kabul edilemez olduğuna ve değiştirilmesi gerektiğine dair olumlu açıklamalar olduğunu söyleyebilirim. Bu bize çok umut verdi. Ama ne yazık ki hiçbir hareket olmadı. Çok basitti. Bu konuyu defalarca dile getirdim. Ermenistan’ı Azerbaycan topraklarından ayrılmaya ikna etmenin veya zorlamanın tek yolu, Ermenistan’a yaptırım uygulamaktı. Bazı durumlarda bu yaptırımların diğer ülkelere karşı uygulandığını, ancak Ermenistan’a karşı uygulanmadığını biliyoruz. Yine çifte standart, yine adaletsiz yaklaşım. Azerbaycan halkı, Minsk Grubu üçlüsünün bu düzenli ziyaretlerinden bıkmıştı. Yılda birkaç kez gelip gittiler, ama boşuna. Hatta 2019’dan sonra Ermenistan Başbakanı’nın “Karabağ Ermenistan’dır” demesiyle faaliyetleri tamamen felç oldu. Bu, müzakerelerin sonu anlamına geliyordu. Çünkü Ermenistan “Karabağ Ermenistan’dır” derse, ne konuşabiliriz? Diğer bir konu ise Daha sonra Ermeni liderliği Karabağ’ın bağımsız bir ülke olduğunu söyledi. Bu, önceki ifadeyle çelişiyordu. Ancak Minsk Grubu tepki göstermedi. Bu açıklamayı kınamadılar bile. Tabii ki, bu tür davranışlar Ermenistan’ı müzakere masasındaki konumunu güçlendirmeye ve işgali sona erdirmeye teşvik etti. Ermenistan’ın hedefi buydu ve ne yazık ki Minsk Grubu bu konuda onlara yardım etti.

-Teşekkür ederim Sayın Başkan. Gelelim bölgedeki, özellikle Avrupa ile Rusya arasındaki soruna. Bu gerçekten seni ilgilendirmez ama Azerbaycan Avrupa’ya yardım edebilir. Avrupa Birliği, Rusya’nın Ukrayna’yı olası işgalinin, bazı projelerin ertelenmesine ve hatta Rusya’nın doğalgazı silah olarak kullanmasına neden olacak kadar gerilim yaratabileceğinden endişe duymaktadır. Demek istediğim, Avrupa Birliği tedarik yollarını çeşitlendirmeye çok hevesli ve aslında Güney Koridoru geleceğin en ilginç kanallarından biri gibi görünüyor. Çok miktarda gazınız var, yeşil enerji konusunda ilginç bir programınız var. İhraç edecek daha çok gazınız var. Hatta Yunanistan’dan Burgaz’a TAP ile biten hattı ikiye katlayabilirsiniz.

– Elbette gaz stratejimiz çok açık ve netti. Ortaklarla birlikte çalışarak bu önemli projeyi hayata geçirmek için uzun yıllar Azerbaycan’da çok çalıştık. Bu, 21. yüzyılın en büyük altyapı projelerinden biridir. 3.500 kilometre uzunluğundaki Güney Gaz Koridoru, Bakü’den Adriyatik Denizi’nin dibine, yüksek dağlık bölgelerden İtalya’ya kadar uzanıyor. Bu teknik olarak çok karmaşık ve elbette çok pahalı bir projedir. Azerbaycan, Güney Gaz Koridoru’nun dört bölümünün tümünde ana mali yükü üstlenmiştir. Geçen yıl Aralık ayında proje tamamlanmadan önce tüketicilerle zaten sözleşmeler imzalamıştık. Gazımız sözleşmeli olarak satın alındı ​​ve tabir caizse fiyat olarak tüketicilerimiz gaz krizinde herhangi bir değişiklik hissetmedi.

Gelecek planlarımızdan bahsedecek olursak tabii ki üretimi artırma ve ihracatı artırma fırsatı var. Ancak, bu kesinlikle Avrupalı ​​tüketicilerin talebine bağlı olacaktır. Avrupa Komisyonu bu süreçte bize yardımcı oldu. Bakü’deki Güney Gaz Koridoru Danışma Konseyi’ni düzenli olarak Avrupa Birliği ve Azerbaycan’ın başkanlığına getiriyoruz. Bir sonraki oturum, tüm konuları ele alacağımız ve sonraki adımlarımızı planlayacağımız gelecek yıl Şubat ayında yapılacak. Bu büyük bir şirketler, bankalar ve ülkeler grubudur. Şimdi ekip büyüyor, çünkü zaten Avrupa’da bir tedarikçi haline geldik. 1 Ocak itibariyle İtalya, Yunanistan ve Bulgaristan’a 7,2 milyar metreküp doğalgaz sağladık. Gelecek yıl 9 milyar olacak ve 2023’te en az 11 milyar metreküp olacak. Dolayısıyla bu önemli bir artış. Ancak üretimi artırmak için elbette yatırım yapmalıyız ve bunu yapmak için tüketicilerle sözleşmeler yapmalıyız. Yani birincisi sözleşmeler, ikincisi yatırım ve üçüncüsü gaz. Sürecin aşamalarının sırası aşağıdaki gibidir. Ama biz hazırız, bahsettiğiniz gibi devasa sahalarımız var, tamamen yeni, modern bir altyapımız var ve Avrupa’nın başka yerlerinde konnektörler kurmak mümkün. Balkanlardan bahsetmişsiniz, ben de Orta Avrupa’yı ekleyeyim. Bizim için arz çeşitlendirmesi ve tüketiciler için çeşitlendirme olacak. Bahsettiğiniz gibi devasa sahalarımız, tamamen yeni, modern bir altyapımız var ve Avrupa’nın diğer bölgelerine de konnektör döşemek mümkün. Balkanlardan bahsetmişsiniz, ben de Orta Avrupa’yı ekleyeyim. Bizim için arz çeşitlendirmesi ve tüketiciler için çeşitlendirme olacak. Bahsettiğiniz gibi devasa sahalarımız, tamamen yeni, modern bir altyapımız var ve Avrupa’nın diğer bölgelerine de konnektör döşemek mümkün. Balkanlardan bahsetmişsiniz, ben de Orta Avrupa’yı ekleyeyim. Bizim için arz çeşitlendirmesi ve tüketiciler için çeşitlendirme olacak.

-Evet. Her şeyin doğru yönde gittiğini varsayalım. Avrupa’ya üretimi ve ihracatı artıracaksınız. Rusya’nın tepkisinden korkmuyor musunuz? Çünkü Rusya sizin çok önemli bir ekonomik ortağınız ve aynı zamanda bölgede büyük bir güç. Sizden çok daha fazla gaz ihraç ettiği bir gerçek. Ancak, sembolik bir adım olabilir. Rusya’nın tepkisinden korkmuyor musunuz?

-Hayır, hiç de değil. Her şeyden önce, bu konu ülke liderleri arasında hiçbir zaman üst düzeyde tartışılmamıştır. Petrol boru hatlarından gaz boru hatlarına kadar tüm enerji projelerimiz bölgede son derece samimi bir ortamda tamamlanmıştır. Bu ilk. İkincisi, Rusya bizim politikamıza, dış politikamıza ve enerji politikamıza tamamen saygı duyuyor. Biz rakip değiliz. Defalarca söylediğim gibi, bu konular bazen yapay olarak abartılıyor. Rusya’nın rakibi değiliz. Çünkü Rusya Avrupa’ya yüz milyarlarca metreküp gaz sağlıyor ve Rus gazına olan talep artıyor. Azerbaycan yeni başladı ve dediğim gibi 2023’te Avrupa’ya arzımız 11 milyar metreküp olacak ve yeni kontratlarımız olmazsa, yeni üretime yatırım yapmazsak öyle kalabilir. Bu nedenle,

-Gelelim ekonominize. Ülkenizin enerjisi büyük ölçüde petrol ve doğal gaz ihracatına bağlıdır. Ekonomik çeşitlendirme sürecinin bugün sizin için bir öncelik olduğunu düşünüyorum. Açıkçası, bu süreç şimdiye kadar çok yavaş oldu. Nasıl hızlandırmayı düşünüyorsunuz? Bunu ileriye taşımaktaki amacınız nedir?

– Ekonomimizin yapısına gelince, GSYİH içindeki petrol ve gaz hacmini önemli ölçüde azaltmayı başardığımızı düşünüyorum. Yıllar önce petrol ve gazın GSYİH içindeki payı mutlak çoğunluktu, ancak şimdi yarıdan az. Böylece Azerbaycan ekonomisinin yapısı daha dengeli hale gelmiştir. Ama bizim ihracatımıza gelince tabii ki ihracatın yüzde 90’ından fazlasını petrol, doğalgaz, petrol ürünleri ve elektrik oluşturuyor. Bu ülke için bir avantaj, çünkü pazarlara girebildik, petrol, doğal gaz, elektrik, petrokimya ve petrol ürünleri ihraç ediyoruz ve bunlar ekonomimize çok fazla finansal akış getiriyor. Ne kadar çok gaz ihraç edersek – çünkü gaz hacmindeki artış aşikardır – ihracat operasyonlarında petrol dışı ürünlerin payı o kadar az azalmaktadır. Petrol ve gaz için pazar aramamıza gerek yok. Petrol dünya piyasasında, gaz zaten piyasada. Ancak diğer tarım ürünleri gibi ürünlerimiz için bölgesel pazarlarla sınırlıyız. Avrupa pazarına girmek çok zor çünkü Avrupa pazarında ülkeler birbirleriyle rekabet ediyor. Bu nedenle ağırlıklı olarak Türkiye, Rusya ve diğer bazı ülkelere ihracat yapıyoruz. Bu yılın bu açıdan çok önemli olduğunu söyleyebilirim. Enerji dışı projelerin ihracatı yüzde 45 arttı. Enerji dışı sektörümüz yüzde 20 büyüdü. Bu gerçekten dikkate değer bir sonuç. Petrol dışı kesimin ihracattaki payı hala düşük. Ancak, özellikle kurtarılmış alanlardaki yeni fırsatlar ve tarım, turizm, yenilenebilir enerji ve sanayinin muazzam potansiyeli göz önüne alındığında, bu segmentin büyüyeceğine inanıyorum. Böylece gelecekte petrol ve gaza olan bağımlılığımızı azaltmayı planlıyoruz. Ancak aynı zamanda, petrol ve gazın önümüzdeki birkaç on yıl içinde ekonomimizde önemli bir rol oynayacağını anlamalıyız.

-İtalya’ya gidelim. Çünkü İtalya Azerbaycan için çok ilginç. İtalya, Azerbaycan’ın ilk dış ticaret ortağıydı ve Roma ile Bakü’nün iyi ilişkileri var. Doğal gazın yanı sıra Azerbaycan lider bir petrol tedarikçisidir. İtalyan şirketlerinin Azerbaycan ekonomisini çeşitlendirmesi için fırsatlar var mı? Örneğin, kurtarılmış bölgeleri yeniden inşa etmeyi düşündüğünüzü söylediniz. Uygulanabilecek birçok yeşil kaynak projesi bile var.

– Tabii ki İtalya sadece Avrupa kıtasında değil, dünyada da en yakın ortaklarımızdan biri. Şu anda ilişkilerimizin çok üst düzeyde olduğunu düşünüyorum. Stratejik ortaklık üzerine bir belge imzalamış olmamız bunu kanıtlıyor. İtalya, Azerbaycan’ın stratejik ortaklık belgesi imzaladığı Avrupa Birliği’nin dokuz üye ülkesinden biridir. Başkanlar ve diğer hükümet yetkilileri tarafından üst düzey ziyaretler yapıldı. Bahsettiğiniz gibi, İtalya bizim ana ticaret ortağımız. Şimdi Trans-Adriyatik Boru Hattı’nın devreye girmesiyle birlikte Azerbaycan, İtalya’nın önemli bir tedarikçisi haline geldi. Azerbaycan gazının İtalyan tüketimindeki hacmi her yıl artacaktır. Aynı zamanda, dost bir ülke olarak İtalya, kurtarılmış topraklarda faaliyet göstermesi için davet ettiğimiz ilk ülkelerden biriydi. Birincisi Türkiye, ikincisi İtalya. Şu anda orada İtalyan şirketlerinin uyguladığı birçok proje olduğunu söyleyebilirim. İtalyan mimarları Şuşa’daki tarihi eserlerimizi ve camilerimizi restore etmeleri için davet ettik. Bu çok sembolik bir jest çünkü Şuşa bizim için kutsal bir yer. Şuşa, Azerbaycan’ın kültür başkentidir. Dini yerler herkes için kutsaldır. Bu çok yüksek bir güven seviyesidir. Yakın zamanda Şuşa’ya yaptığım bir ziyarette, bana nasıl iş yapacağımı gösteren İtalyan şirketlerinin temsilcileriyle görüştüm. İtalyan şirket, Bakü’deki Zafer Müzesi’nin inşaatında aktif olarak yer almaktadır. Bu başka bir sembolik jest çünkü bu tarihi zaferin bizim için ne anlama geldiğini tahmin edebilirsiniz. Bu nedenle İtalyan şirketini ortaklığımızı göstermeye ve İtalyan şirketlerinin yüksek düzeydeki faaliyetini, zevkini ve dostane ilişkilerini dikkate almaya davet ettik. Azerbaycan’ın kurtarılmış bölgelerinde ve diğer bölgelerinde İtalyan şirketlerinin çok aktif olduğu çok sayıda inşaat projesini size anlatabilirim. Başkan Mattarella’nın ülkemizi ziyareti sırasında bir İtalyan firmasının yaptığı petrokimya tesisinin açılışını yaptığımızı söyleyebilirim. Şimdi aynı şirket aktif olarak rafinerimizin yeniden inşası üzerinde çalışıyor. Bunlar multi milyar dolarlık projeler. Bu alanlar sanayi, petrokimya, inşaat, mimari, restorasyon ve çok çeşitli konulardır. Dostluğumuzu ve ortaklığımızı gösterdiğini bir kez daha vurguluyorum.

-Son sorumu sorayım. Azerbaycan farklı bir ülke olduğu için oradaki ekonomik sorunları duymak ilginçti. Böylece Azerbaycan dünyada ve Asya’da çok önemli bir stratejik konuma sahiptir. Sadece bir enerji merkezi değil, aynı zamanda Batı ile Doğu arasında, Çin’den Avrupa’ya ticari bir ulaşım merkezi haline gelebilir. Aynı zamanda ekonomiyi çeşitlendirmenin ve bölgede istikrarı sağlamanın bir yolu olabilir. Aynı zamanda, durumu istikrara kavuşturmaya ve barışı sağlamaya yardımcı olabilir. Bu konuda ne düşündüğünü söyleyebilir misin?

– Fikrinize tamamen katılıyorum. Aslında bunu Azerbaycan’da en azından son on yıldır aktif olarak yapıyoruz. Azerbaycan’ı Avrasya’nın ulaşım merkezi haline getiriyoruz. Bu kolay bir iş değil çünkü açık denize erişimimiz yok. Her şeyden önce komşularımızla iyi ilişkilerimiz olmalıdır. Çünkü bu ilişkiler olmadan hiçbir ülke transit ülke olamaz. Bu fırsat, ulaşım altyapısına yatırımın yanı sıra iyi bir bölgesel işbirliği ortamı yarattı. Ama kolay olmadı çünkü çok yatırım yapmamız gerekiyordu. Örneğin bugün, örneğin Azerbaycan’da altı uluslararası havalimanımız ve kurtarılmış bölgelerde üç uluslararası havalimanımız var. Biri zaten açıldı ve ikisi de olacak. Ülkemizi tüm komşu ülkelere bağlayan demiryolu sistemini çeşitlendirdik. Modern otoyollarımız var. Bu arada, Davos Forum’un derecelendirmesine göre Azerbaycan karayolu kalitesi açısından 27., hava taşımacılığı ve demiryolu taşımacılığı hizmetleri açısından 11. ve 12. sırada yer alıyor. Yani bu zaten oluyor. Orta Asya’dan gelen mallar için şimdiden bir geçiş ülkesi haline geldik. Çin ayrıca mallarını Avrupa ülkelerine de taşıyor. Ek olarak, Azerbaycan’ın Kuzey-Güney ulaşım koridorunda yer alması ek bir avantajdır. Bu koridor Kuzey Avrupa, Rusya, Azerbaycan, İran ve Basra Körfezi’nden geçmektedir. Demiryolları ve otoyolların varlığına bakılmaksızın, Kuzey-Güney koridorunun Azerbaycan kesimindeki tüm inşaat çalışmaları zaten tamamlandı. Tabii ki, İkinci Karabağ Savaşı’ndan sonra, Zengazur Koridoru adı verilen her yere yeni bir koridor açma fırsatı var. Ö, Azerbaycan’dan Ermenistan’a, oradan da Azerbaycan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne, Türkiye’ye ve Avrupa’ya kadar uzanıyor, bu da ulaşım için alternatif bir güzergah olacak. Ayrıca Bakü yakınlarındaki Alat yerleşiminde serbest ekonomik bölge oluşturmak için aktif olarak çalışıyoruz. Bu bölge gelecek yıl faaliyete geçecek. Halihazırda çeşitlendirilmiş bu coğrafi konumun, ulaşım ağının orada çalışmayı tercih eden yatırımcıları çekmemize yardımcı olacağını umuyoruz. Böylece ulaştırma sektörü, enerji sektöründen sonra lokomotif sektörlerden biri olacak ve bu bileşene yapılacak yatırımlar elbette pek çok faydayı da beraberinde getirecek. Hazar Denizi’ndeki en büyük ticari limanın açılışını da not etmek isterim. Taşıma kapasitesi 25 milyon tona kadar çıkabilmektedir. Bir tersane inşaatı. Kendimizi zaten her türden kargo gemisi olarak görüyoruz, Tanker ve feribot sağlıyoruz. Yani bu gerçekten büyük bir varlık. Ayrıca bahsettiğiniz gibi Azerbaycan’da istikrar ve güvenilirlik. Çünkü hiçbir sözleşmeyi bozmayız, sözleşmedeki tek bir kelimeyi bile bozmayız. Bu nedenle ortaklarımız bize güveniyor ve tüm komşularımızla iyi ilişkilerimiz var. Ayrıca, dün Başbakan Paşinyan ve Cumhurbaşkanı Michel ile görüştüğümüz gibi, Ermenistan ile ilişkilerin normalleşmesini umuyoruz. O zaman Ermenistan da bölgesel ulaşım ağına üye olma fırsatına sahip olacak, çünkü şimdi çok zor durumda. Rusya ile demiryolu bağlantısı yok, olacak. İran ile demiryolu bağlantısı yok, Azerbaycan üzerinden olacak. Azerbaycan, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti için Ermenistan’dan ayrılacak. Burada kaybeden yok. Düşünüyorum,

-Çok teşekkür ederim Sayın Başkan.

-Teşekkürler.

kaynak:https://president.az/articles/54679

 

 

REKLAM ALANI
Arabic Arabic Chinese (Simplified) Chinese (Simplified) Dutch Dutch English English French French German German Italian Italian Portuguese Portuguese Russian Russian Spanish Spanish Turkish Turkish